Dünya piyasalarındaki durgunluğun Türkiye’yi de önemli ölçüde etkilediği herkes tarafından malum. Peki bu durgunluğu, krize çevirmek kimin yararına? Aslına bakarsanız kısa vadede toplumun küçük bir kesiminin yararına gibi gözüken bu durum, uzun vadede en çok bu kesimi etkileyecektir. Durgunluk’tan Kriz fırsatı yaratmaya çalışanlar, aslında kendi bindikleri dalı kestiklerinin farkında değiller.

Konuya hangi perspektiften bakarsak bakalım, aslında sonuç her sektör için hiç de iç açıcı olmayacaktır. Aslında bazılarının iddia ettiği gibi kriz diye ifade edilen piyasadaki “Durgunluk” yalnızca “Gayrimenkul Sektörü”nü değil, tüm sektörleri neredeyse eşit düzeyde etkilemiştir. “Kriz” ile “Durgunluk” arasındaki farkı bilmeyen kimselerin, siyasi ya da ekonomik çıkar mülahazalarıyla yarattığı tartışma ortamı, sanal olmaktan çıkmış, toplumun tüm kesimini menfi yönde etkilemeye başlamıştır. Durumun vahametiyse, atılan taşı artık çıkarmak neredeyse mümkün değildir. Çünkü ekonomide gerek bireylerin, gerekse kurumlarının aldığı münferit yana genel kararlar ve tutumlar, tüm sektörleri müteselsil olarak etkilemektedir. Bu bir zincirleme reaksiyondur ve mevcut durumdan istifade etmek isteyenler er ya da geç istifade edilen durumuna düşeceklerdir.

Konuyu kısa ve güncel bir örnekle açıklayalım. Konut satın almak isteyen ve mevcut fiyat düşüşlerini büyük ranta çevirmek isteyen bir oto galerisi sahibini düşünelim. Bu galeri sahibi satın almak için pazarlık yaptığı eve fiyatının yüzde 50’si kadar değer biçerek, pazarlıksız evi yarı fiyatına satın almak istemektedir. Burada dayandığı nokta ise piyasadaki krizdir. Kendini buna öyle inandırmıştır ki, yaptığı teklifin fazla bile olduğu kanaatindedir. Fakat bunu yaparken, aklına aynı ev sahibinin evini yarı fiyata sattıktan sonra, piyasada stoktan nereye park edileceği sorun yaratmaya başlamış otomobilleri krizi fırsat bilerek yarı fiyata almak için hazırlık yaptığının farkında değildir. Neticede er ya da geç, bu müşteri kendi silahıyla vurulacaktır.

Uzun sözün kısası, ekonomi dinamikleri kısa ve/veya uzun dönemde, her zaman denge noktasını bulma eğilimindedir. İster alenen isterse zımni olarak gerçekleşen devalüasyon ortamında, gayrimenkul karşısında değer kazanan yapancı paralar, bir müddet sonra gayrimenkulün değer artışı karşısında eski konumuna gelecektir.

Unutulmaması gereken husus şudur. Piyasalarda ve insanların ceplerinde paranın olmadığı, üretim için hammadde bulunamadığı, talebin tamamen ortadan kalktığı durumlar ancak “KRİZ” olarak tanımlanabilir. Amma ve lakin, piyasalarda likidite sıkıntısının olmadığı, insanların paraları olmasına rağmen, ihtiyat ve/veya spekülasyon motifiyle “HARCAMALARI DURDUĞURDUĞU YA DA ERTELEDİĞİ” dönemlere “DURGUNLUK” denir.

Kriz tellallarına ve onların ekmeklerine yağ sürenlere duyurulur.

Aydın Yelin